احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

177

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

درسى قدمى بدرشكه آنها شليك كرد رئيس ماليه خود را از درشكه پرت نموده و در ميان گندم پنهان شد ، چهار تير برئيس بانك استقراضى اصابت و فورا جان داد مسيو پاكه زنده ماند و فقط زخم برداشت . پاكه بلژيكى رئيس ماليه اصفهان كه در موقع قتل فن كاور ويس قونسول روسيه مقيم اصفهان زخم برداشت چهارشنبه 19 مه 1915 صبح محتشم السلطنه وزير امور خارجه بسفارت روس رفته از واقعه اصفهان اظهار تأسف نمود . عصر امروز ( شاهزاده عين الدوله ) رئيس الوزراء حضور شاه شرفياب شده جدا استعفاى خود را تقديم داشت . رئيس مجلس بمحض اطلاع چند نفر از نمايندگان را با خود به قصر گلستان برده و پس از بحث طولانى شاهزاده عين الدوله را اقناع كردند كه استعفاى خويش را مسترد دارد و قرار شد بجاى اختيارات تامى كه از مجلس خواسته لفظ اقتدار نوشته شود تا مورد موافقت وكلاء واقع گردد . پنجشنبه 20 مه 1915 امروز ساعت شش بعد از ظهر هيئت وزراء پرگرام خود را كه عين برنامه كابينه مشير الدوله بود باتقاضاى اقتداراتى به منظور اجراى آن پرگرام بمجلس شوراى ملى تقديم داشته به پيشنهاد رئيس الوزراء با ورقه رأى گرفته شد و از 66 نفر عده حاضر با 66 ورقه سفيد برنامه دولت را تصويب كردند . دوشنبه 24 مه 1915 ( 9 رجب ) يكساعت و بيست دقيقه بعد از نصف شب دولت ايطاليا باطريش اعلان جنگ نمود . روز بعد بچه‌ها در كوچه و خيابان تهران اين شعر را از راه تمسخر ميخواندند : در صداقت در شجاعت در وفا * عبده ايطاليا ايطاليا ايطاليا ! شنبه 29 مه 1915 سه ساعت قبل از ظهر معين الوزراء رئيس كابينه وزارت امور خارجه ( حسين علاء ) به منزل نگارنده آمد . در ضمن صحبت معلوم شد از تاريخ نقشه كودتاى سعد الدوله روابط مشاراليه با سفارت انگليس تيره شده و با آن سفارت رفت‌وآمد نميكند ( معين الوزاره سابقهء بسيار بدى با سعد الدوله داشته و نميتوانست تحمل كند كه سفارت انگليس در نقشه كودتاى سعد الدوله با سفارت روس تشريك مساعى نموده باشد . )